In het boekje van Mevr. Carla Daaldrop ‘De Elzenpasch het lot van een huis’ lezen we de geschiedenis van het buitengoed. Het werd in 1847 door C. de Jongh verkocht aan H. Meijer Davidzn, koopman en brander uit Schiedam. De acte, gepasseerd bij Notaris Van Everdingen, somt de bezittingen die verkocht werden op. Een mooi lijstje. Op blz. 34 van het boekje zien we een plattegrond van een deel van het landgoed rondom huize ‘Buitenzorg’. Een mooie naam om te kunnen genieten. 

Hendrik Meijer (1799-1872) kwam in 1847 naar Drumpt. Het is duidelijk dat er geld was. Zo werd in 1849 het Koetshuis en de Boerderij aan de Burg, Meslaan 62 gebouwd. K.G. Zocher was in de tijd van de werkzaamheden aan de gracht (1838-1847) in Tiel. In de notulen van de Raad van die tijd staat dat het groen bij de gracht aangelegd werd door K.G. Zocher (‘Belommerde wandeling’). Er is bovendien correspondentie bekend tussen de Meijers van de Elzenpasch en Zocher. Deze gegevens maken het aannemelijk dat K.G. Zocher in ieder geval betrokken was bij de aanleg van de tuin om Huize Buitenzorg. Zocher werkte in Tiel, De Meijers hadden geld en ze knapten hun huis en de omgeving op. 

Maar er is meer. De Elzenpasch vertelt zijn verhaal zelf. In 1987 roept Copijn bij het zien van de Elzenpasch uit: Dit is een Zocher-tuin. Copijn is een tuinarchitect, bomenexpert. Hij was degene die de boomchirurgie in Nederland introduceerde en hij wordt beschouwd als een grondlegger van de wetenschap in dit vakgebied. En daarmee is het gezegd. Het is een Zocher tuin.

Tegenwoordig kunnen we op internet de groenprojecten van de familie Zocher in historisch perspectief zien en beleven. www.historischetuinen.nl/zochers.html . (Zochers online). We zien de structuur, de waterpartijen, de paden langs het water. Zocher spreekt over: ‘Lamme bochten als hij het heeft over de curves van zijn paden’. We zien de monumentale bomen. Ook wij trekken de conclusie: Het is een Zocher tuin. 

Naast Park, is de Elzenpasch ook een enig natuurgebied in Tiel. In 1969 bestempelde Staatsbosbeheer De Elzenpasch als  Natuurgebied en in 1972 stelt de Rijkstuinbouwconsulent in een rapport: De Elzenpasch is van natuurwetenschappelijke waarde. 

De Elzenpasch is enig in Tiel. Het is een Zocher tuin. Het is een natuurgebied. Het is een gebied van natuurwetenschappelijk waarde. Het is aan onze generatie dat te behouden. Nu komt het erop aan. Het is geen kwestie van geld. Het is een kwestie van willen.

 De vereniging MEMO zet zich in voor het behoud van de Elzenpasch. Ze doet dat namens de bewoners in het gebied Meslaan. Elzenpasch, Moespot en Omgeving.

Ze doet dat ook in samenwerking met de Stichting tot Behoud van Natuurgebieden in Tiel en Omgeving.

We richten ons thans tegen de mogelijkheden die het voorontwerp bestemmingsplan geeft aan activiteiten die het park qua karakter kunnen aantasten. Ook vrezen we verloedering.

Het Park de Elzenpasch is een natuurgebied dat enig is in Tiel. In vroeger tijden was het een deel van een buitengoed van 45 ha. De nog resterende boerderijen van het landgoed: De Gouden Wagen, de boerderij aan de Burg. Meslaan 62 en het koetshuis staan op lijst van monumenten. Volgens MEMO is het nu tijd in het bestemmingsplan vast te leggen dat ook het Park de Elzenpasch behouden blijft. De status groen is daartoe niet genoeg.

Memo brengt de bloemen en planten die in het park voorkomen in kaart. Al meer dan 100 soorten zijn gefotografeerd. Een zestal daarvan zijn beschermd dan wel komen voor op de Rode Lijst. Op de sheet hiernaast links de Wilde kivietsbloem (Fritillaria meleagris Liliaceae) en rechts de Oosterse morgenster (Tragopogonoriental

Op sheet 4 de Zwanenbloem (Butumus umbellatu) Een beschermde bloem. Vogelaars van het IVN Vereniging voor Natuur- en milieueducatie hebben meer dan 50 vogelsoorten geteld. Ze broeden dan wel verblijven in de Elzenpasch. Viersoorten: De Groene Specht, de Kneu, de Spotvogel en de Matkop staan op de Rode Lijst voor vogels.

Op sheet 5 Vogelmelk (Ornithogalum umbellatum). Deze bloem is beschermd. We mogen niet vergeten dat de Flora- en Faunawet verstoring verbiedt. Een ieder heeft zorgplicht. Voor planten die op de Rode Lijst voorkomen heeft de overheid ook een wettelijke zorgplicht.

Links de Wilde marjolein (Organum vulgare) en rechts de Gulden sleutelbloem (Primula veris). De eerste beschermd, de tweede op de Rode Lijst. MEMO vindt dat het Park de Elzenpasch een bijzonder bestemming moet krijgen om de verplichting tot bescherming waar te kunnen maken.

De Bosaardbei (Fragaria vesca) komt ook voor op de Rode Lijst. Op deze foto wat donker maar ze is mooi, wat fel rood. MEMO vindt dat het park een wandel- en natuurgebied is. We moeten deze planten koesteren. Het is het topje van de meer dan 100 plantensoorten die we al konden opschrijven (en fotograveren). We moeten er alles aan doen om verloedering van het park tegen te gaan. Het nieuwe bestemmingsplan doet te weinig.

Er is nogal rumoer geweest over het open weitje. Als je deze foto ziet dan begrijp je waarom. Het is een gebied met cultuurhistorische waarden. Door verandering van de betekenis groen in het nieuwe bestemmingsplan is het park onvoldoende beschermd.Het huidige park is toegankelijk tussen 6.30 en 22.00 uur. De gemeente geeft met de borden bij de toegangen duidelijk aan dat het haar ernst is het gebied te willen bewaren. In de in 2006 vastgelegde gemeentelijke Gedragscode Flora en Fauna staat ook dat er een goed bestemmingsplan moet zijn waarin de natuurwaarden zijn meegewogen. Dus ….doen. Nu is een moment waarop het beleid kan en moet worden gerealiseerd.

Het Zomerklokje (Leucojum Aetivum) voorkomend op de Rode Lijst is hier gekozen tot symbool van iets unieks in Tiel. In het huidige bestemmingsplan Groenendaal-Westroyen ging men ervan uit dat de bestemming groen de Elzenpasch voldoende beschermd was tegen aantasting van het karakter. Door de gebruiksmogelijkheden van de bestemming groen aan te passen is dat niet meer het geval. Het Park De Elzenpasch vereist een nieuwe status.

Ons nageslacht moet kunnen blijven genieten van een stukje Tielse geschiedenis. Genieten van een park, dat, naar aannemelijk wordt gemaakt, ontworpen is door K.G. Zocher. Dezelfde als de architect van de algemene begraafplaats: Ter Navolging. De begraafplaats heeft de status van monument.

Nu kunnen en moeten we handelen om de Elzenpasch voor Tiel te behouden.

Namens MEMO voerde dhr. Perry Franken het woord. Hij benadrukt nog eens dat het natuurgebied of park De Elzenpasch, door zijn bijzondere aanleg met waterpartijen (waarschijnlijk K.G. Zocher), door de majestueuze bomen, de unieke flora en veelsoortige vogels niet kan worden opgevat als algemeen of willekeurig groen zoals nu omschreven in het voorontwerp bestemmingsplan. De Elzenpasch verdient een aparte status. MEMO wil niet dat het mogelijk wordt dat er in de Elzenpasch gebouwen en/of een jongerenontmoetingplaats kunnen komen. MEMO wil verloedering van het park voorkomen.

Naast woorden liet Dhr. Perry Franken ook beelden van de Elzenpasch zien. De schoonheid van de getoonde beelden maakte indruk op de aanwezige commissie leden. Het waren beelden van de Elzenpasch en daar voorkomende bedreigde of op de Rode Lijst staande bloemen en planten. Met trefwoorden in beeld werd nogeens te meer het standpunt van MEMO duidelijk.  De commissie leden spraken hun lof er over uit.

Ook dhr. J. Jonker lichtte zijn zienswijze over de status van de Elzenpasch toe. Hij benadrukte nog eens dat het toekennen van een beschermde status aan een waardevol maar kwetsbaar gebied als de Elzenpasch niet primair een kwestie is van geld maar een kwestie van goede wil en visie.

Verslag:

1. Welkom en mededelingen door de voorzitter.
De voorzitter heet een ieder welkom en deelt mede dat Hans Blom het bestuur heeft verlaten. De functie van secretaris wordt vanaf heden ingevuld door Jaap Pellikaan. Na een korte schets van de gebeurtenissen over de afgelopen periode verzoekt Henk Oostendorp om het onderwerp “overlast” alsnog op de agenda te plaatsen. Het bestuur gaat hiermee akkoord.

2. Financieel overzicht + Vaststelling contributie.
De penningmeester licht het financieel overzicht toe betreffende de periode 2006 – 31 mei 2010. Het totaal aan inkomsten bedraagt € 3653,00 en het totaal aan uitgaven € 4199,00. Hierdoor is het banksaldo van € 783,00 naar € 237,00 gereduceerd. De belangrijkste reden van deze financiële verslechtering is gelegen in het feit dat er de laatste jaren geen contributie meer wordt geheven. Na een korte discussie wordt besloten voortaan weer contributie te gaan heffen (€ 10,00 per kalenderjaar).

3. Wat is er de afgelopen jaren zoal gebeurd!
Bestuurslid Jan de Koning geeft een korte uiteenzetting van wat er de afgelopen jaren door Memo is gebeurd. Allereerst wordt de gehele rechtsgang besproken met betrekking tot de nieuwbouw (Zorgwoningen SCW) op het terrein van de Vrijthof (SZR).  Het begon met de uitvoerige behandeling van de bezwaarschriften door de bezwarencommissie van de gemeente Tiel, vervolgens de in de ogen het Memobestuur povere behandeling van de bezwaren door de Rechtbank te Arnhem en tenslotte de serieuze behandeling van de zaak door de Raad van State te Den Haag.  Voorts wordt ingegaan op de verkeersproblematiek in de Burgemeester Meslaan. Naar de mening van het bestuur heeft de inbreng van Memo ondertussen een aantal verbeteringen tot gevolg gehad.  De wijkschouw, het jaarlijkse fietsrondje door de buurt met B&W en ambtenaren van de gemeente Tiel,  werpt vruchten af. Er wordt serieus geluisterd en in een aantal gevallen is er ook echt wat gedaan.
De kwestie hangjongeren is tevens regelmatig met de gemeente Tiel besproken.
N.B. Het is opvallend dat vlak voordat een wijkschouw plaatsvindt de betreffende buurt wordt ontdaan van zwerfvuil. Dit geeft dus niet de dagelijkse werkelijkheid weer!

4. Overlast Burgemeester Meslaan + Elzenpasch.
Henk en Emmy Oostendorp, evenals Piet Jalving,  doen verslag over de regelmatige overlast door hangjongeren. Hoewel er wel iets is verbeterd (bijvoorbeeld gele strepen in de straat) treedt er geen echte verandering op. Nog steeds is het tot ver in de nachtelijke uren onrustig en de indruk bestaat dat de politie niets doet. Enige dagen geleden is er een gesprek geweest met de burgemeester en een beleidsambtenaar over de huidige problematiek. Door de burgemeester is toegezegd dat op zeer korte termijn, e.e.a. binnen de mogelijkheden die de lokale overheid heeft, maatregelen genomen zullen worden. Het bestuur doet de toezegging de situatie stipt te blijven volgen.

5. Memo op internet (website en email).
Jan de Koning geeft gedetailleerd aan dat onze vereniging sinds enige tijd een nieuwe website heeft. Een ieder wordt geadviseerd deze website eens (en daarna meer) te bezoeken, omdat het de bedoeling is om alle zaken die betrekking hebben op onze directe leefomgeving hierop te publiceren  (kijk op  www.memotiel.nl) . Het verzoek wordt gedaan actief met deze website om te gaan en (in het huidige beginstadium) eventuele op- en aanmerkingen kenbaar te maken via de bestaande email ( info@memotiel.nl ).

6. Memo in de toekomst (hoe nu verder!).
Het bestuur stelt de vraag hoe wij als vereniging de komende jaren verder moeten. De afgelopen tijd zijn de nieuwbouw van de zorgwoningen en de verkeersproblematiek de belangrijkste zaken geweest, waarmee het bestuur zich heeft beziggehouden. Op dit moment spelen er zaken die een wat lagere prioriteit hebben. De kans is aanwezig dat er zich de komende jaren weer “veel aandacht eisende” zaken kunnen voor doen. Moeten we verder als een buurtvereniging met BBQ, jaarfeesten e.d. (scenario 1) of gaan we voort als een min of meer slapende vereniging die pas weer actief wordt op het moment dat er zich belangrijke zaken voordoen (scenario 2). Na een uitgebreide discussie stelt de voorzitter vast dat Memo als volgt verder gaat:
De vereniging Memo zal:
a. Blijven bestaan. b. Actief worden (blijven) als het nodig is. c. De website www.memotiel.nl actueel houden om deze zo veel als mogelijk als informatie- en communicatiebron tussen leden te laten functioneren. d. De communicatie veelal via Email voeren. e. Tenminste één maal per jaar een ALV uitschrijven.
Het bestuur zal regelmatig met elkaar van gedachten wisselen over zaken die indirect of direct onze buurt betreffen.
Het bestuur zal er naar streven meer respons binnen de buurt te hebben (te krijgen) en zal ook meer gaan doen aan actieve werving van leden.

7. Rondvraag (inclusief opmerkingen).
a. Het bestuur wordt er tijdens de rondvraag op geattendeerd dat er een voorontwerp bestemmingplan ter tafel ligt, dat ook op de leefomgeving van het Memogebied betrekking heeft. Blijkbaar is het bestaan van dit rapport niet door het bestuur opgemerkt. Het bestuur zegt toe om op zeer korte termijn navraag bij te gemeente Tiel te doen en indien nodig terstond te reageren. b. Het verzoek wordt gedaan om tijdens ALV’s gastsprekers uit te nodigen om over een specifiek thema (dat direct of indirect betrekking heeft op onze leefomgeving) te praten. c. Het publiceren van de contributie op onze website wordt nog eens aanbevolen. d. Het bestuur wordt (nogmaals) verzocht meer de publiciteit te zoeken.

Bestemmingsplan Tiel-Noord, Zuid en Kleine kernen

Tiel is bezig zijn verschillende bestemmingsplannen te herzien. Voor het MEMO gebied moeten we het plangebied Tiel-Noord bekijken. Dat is heel belangrijk. Wat staat erin over de Elzenpasch? Wat staat erin over het gezondheidskwartier?  Kijk op de site van de gemeente.

http://www.tiel.nl/default.asp?A1PID=15367PSXX&A1SID=408220095

Kijk voor actuele informatie onder het kopje Bestemmingplan

Het grootste probleem wordt momenteel gevormd door de verschillende groepen (hang) jongeren in en rond de Elzenpasch. De gemeente studeert erop.

De aanpassingen aan de Meslaan worden op dit moment technisch voorbereid. Voordat feitelijk met de uitvoering begonnen wordt, krijgen we nog een publieksbijeenkomst om de maatregelen te bespreken. Van de kant van MEMO willen we natuurlijk graag controleren of de toezegde verbeteringen ook feitelijk op de rol staan. Toegezegd is ook dat een aantal punten van ongemak voor rolstoelpatiënten (trottoir hoogte verschillen) zal worden aangepakt.

Het uitbaggeren van de waterpartijen in de Elzenpasch is gebeurd door de gemeente (na ruim 30 Jaar). Het waterbeheer wordt nu overgedragen aan het waterschap. Het is waarschijnlijk dat er over 10 tot 15 jaar weer baggerwerkzaamheden plaats vinden.

Er blijft onzekerheid bestaan over de locatie van een aantal publieke zitbankjes. Sommigen twijfelen aan het nut.

Er waren klachten over het hoge gras op belangrijke zichtplaatsten. De gemeente gaat dat bekijken en zoveel mogelijk verbeteren.

Natuurlijk komt er een officieel verslag van de gemeente.

In het brede gedeelte van de Elzenpasch wordt een laag van zo’n 60 tot 65 cm slib weggehaald. In totaal praten we over 2266 m3 bagger over een totale oppervlakte van circa 4500m2. Het project heeft dus een flinke omvang. De bagger uit de Elzenpasch is niet vervuild. Er blijft zo’n 180m3 in de Elzenpasch en op het weitje achter. De rest wordt naar de Kellen (bij het restaurant De Betuwe) vervoerd. De plas daar wordt ontdiept.

Het baggeren in de Elzenpasch maakt deel uit van het plan van de gemeente om de zgn. B- en C –watergangen weer zodanig te herstellen dat het water weer van de ene wijk naar de andere kan stromen en dat daarmee ook water overlast voorkomen kan worden.
Nog in maart denkt men de werkzaamheden in de Elzenpasch af te ronden, dat is nog voor het broed seizoen. Kortom een mooi project. Zowel qua doelstelling als qua uitvoering

Na woord.
In de gesprekken rondom de vijverpartij wordt de laatste tijd gesproken over eventuele munitie die men zou kunnen aantreffen. Eerder onderzoek heeft echter al uitgewezen dat dat niet het geval zal zijn.
Ook wordt er wel gezegd dat de mogelijkheid bestaat dat er restanten van een vliegtuig gevonden kunnen worden. Ook dat blijkt tot nu toe niet het geval. Het ijzer blijft beperkt tot een oude fiets.

(Bron: Projectleider en de website van de gemeente Tiel)